Ορισμός / Συμπτώματα
Γονική Αποξένωση ορίζεται η δημιουργία μίας ιδιότυπης σχέσης μεταξύ του παιδιού και του ενός γονέα, με σκοπό τον αποκλεισμό του άλλου γονέα. Το αποξενωμένο παιδί διακατέχεται από έντονο “μίσος” απέναντι στον αποκλεισμένο γονέα, για τον οποίο μιλάει με πρωτοφανή μνησικακία, χωρίς κανέναν ενδοιασμό η ενοχή. Νοιώθει ταυτόχρονα γι’ αυτόν και τρυφερά συναισθήματα αγάπης, ωστόσο η έκφρασή τους δεν είναι επιτρεπτή.
Το σύνδρομο γονικής αποξένωσης μπορεί να εμφανίζεται σε ήπια, μέτρια ή βαριά μορφή, και εκδηλώνεται στην ομιλία και στον τρόπο έκφρασης του παιδιού
Το σύνδρομο γονικής αποξένωσης μπορεί να εμφανίζεται σε ήπια, μέτρια ή βαριά μορφή, και εκδηλώνεται στην ομιλία και στον τρόπο έκφρασης του παιδιού, με εκλογικεύσεις που προσπαθούν να δικαιολογήσουν τη συμπεριφορά του, με αποκλειστικές δεσμεύσεις, π.χ. συνωμοτώντας με τον γονέα ότι δεν θα προδώσει τα συναισθήματά του στον άλλο γονέα, με παντελή έλλειψη αμφίπλευρης κατανόησης, με απαξίωση των συναισθημάτων του “μισητού” γονέα χωρίς τύψεις, με απόρριψη της ευρύτερης οικογένειας του “μισητού” γονέα, με εναλλαγές συμπεριφοράς ανάλογα με το γονέα που είναι παρών και με τυφλή υποστήριξη του “αγαπητού” γονέα κατά τις οικογενειακές συνεδρίες.
Στην ανάπτυξη του συνδρόμου συμβάλλουν παράγοντες όπως: η συνειδητή “πλύση εγκεφάλου” του παιδιού από τον έναν γονέα εναντίον του άλλου, ένας ανεπαίσθητος, δυσδιάκριτος και συχνά ασυνείδητος μηχανισμός που χρησιμοποιεί ο γονέας για να επηρεάσει τα συναισθήματα του παιδιού, η συμβολή του ίδιου του παιδιού, δηλαδή δικά του ασυνείδητα ή συνειδητά κίνητρα, και άλλοι παράγοντες, όπως ο χρόνος παραμονής με το γονέα που διεκδικεί την επιμέλεια, η ποιότητα σχέσης ή βιώματα με τον άλλο γονέα πριν το χωρισμό.*
Η διάρρηξη της σχέσης γονέα-παιδιού επιφέρει ανεπανόρθωτη βλάβη στην ψυχολογία και τα συναισθήματα του ανηλίκου…
*Απόσπασμα από το βιβλίο “Ψυχιατροδικαστική Παιδιών και Εφήβων” Ιωάννας Γιαννοπούλου, Αθανασίου Δουζένη, Λευτέρη Λύκουρα Καθηγητών Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ
Ενδεικτικά ως εκδηλώσεις του συνδρόμου (Parental Alienation Syndrome, PAS), το παιδί: α) συμμετέχει σε μια εκστρατεία δυσφήμισης όπου συστηματικά και αδικαιολόγητα προσβάλει και επιτίθεται στον έτερο γονέα, β) εμφανίζει απώλεια αμφιθυμίας, γ) διατηρεί μόνο αρνητικά συναισθήματα για τον γονέα-στόχο και ακολουθεί μια λογική «άσπρο-μαύρο» (ήτοι ως ο απόλυτα καλός γονέας και ο κακός γονέας), δ) φαίνεται να παπαγαλίζει και να αναπαράγει τις απόψεις του αποξενωτή γονέα, ε) προχωράει σε επιπόλαιους ορθολογισμούς προκειμένου να δικαιολογήσει την εχθρότητα στον αποξενωμένο γονέα, στ) εμφανίζεται ως «ελεύθερος στοχαστής», ότι η στάση προς τον αποξενωμένο γονέα είναι δηλαδή, αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης, ζ) παρουσιάζει απουσία ενοχής για τη στάση του προς τον γονέα-στόχο, ενεργεί με αυξημένη εχθρότητα έναντι στο στοχοποιημένο γονέα, αρνούμενο τελικά οποιαδήποτε επαφή, άρνηση που επεκτείνεται σταδιακά και στην οικογένεια του αποξενωμένου γονέα, και η) επιδεικνύει αντανακλαστική υποστήριξη προς τον αποξενωτή γονέα.
Το σύνδρομο της γονικής αποξένωσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το φαινόμενο των ψευδών καταγγελιών για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών
Το σύνδρομο της γονικής αποξένωσης είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το φαινόμενο των ψευδών καταγγελιών για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. Το κατακριτέο αυτό φαινόμενο είναι διεθνές. Η καταχρηστική εκ μέρους της μητέρας συνήθως, καταγγελία περί κακοποίησης των παιδιών, που χρησιμοποιείται ως μέσο εκβίασης, χαρακτηρίζεται ως το ανερχόμενο δικαστικό όπλο εναντίον ιδίως, του συζύγου πατέρα.
Η συμπεριφορά της «αποξενωτικής» μητέρας, έχει οριστεί στη ψυχολογία ως το Σύμπλεγμα της Μήδειας: οι μητέρες, αντί να σκοτώνουν τα παιδιά τους σε εκδίκηση εναντίων των συζύγων τους, όπως συμβαίνει στην τραγωδία του Ευριπίδη, προσπαθούν να καταστρέψουν τον δεσμό πατέρα-γιου. Η γονική αποξένωση όμως, είναι ανεξάρτητη από το φύλο ενός γονέα, διότι και οι πατέρες εμφανίζουν το ρόλο του αποξενωτή.**
Η διαδικασία αποξένωσης μπορεί να ξεκινήσει και πριν από το διαζύγιο, ειδικά αν ο ένας γονέας έχει αποφασίσει ήδη, να διαλύσει την οικογένειά του…
