Γονική Αποξένωση ορίζεται η δημιουργία μίας ιδιότυπης σχέσης μεταξύ του παιδιού και του ενός γονέα, με σκοπό τον αποκλεισμό του άλλου γονέα. Το αποξενωμένο παιδί διακατέχεται από έντονο “μίσος” απέναντι στον αποκλεισμένο γονέα, για τον οποίο μιλάει με πρωτοφανή μνησικακία, χωρίς κανέναν ενδοιασμό η ενοχή. Νοιώθει ταυτόχρονα γι’ αυτόν και τρυφερά συναισθήματα αγάπης, ωστόσο η έκφρασή τους δεν είναι επιτρεπτή.
Το σύνδρομο γονικής αποξένωσης μπορεί να εμφανίζεται σε ήπια, μέτρια ή βαριά μορφή, και εκδηλώνεται στην ομιλία και στον τρόπο έκφρασης του παιδιού, με εκλογικεύσεις που προσπαθούν να δικαιολογήσουν τη συμπεριφορά του, με αποκλειστικές δεσμεύσεις, π.χ. συνωμοτώντας με τον γονέα ότι δεν θα προδώσει τα συναισθήματά του στον άλλο γονέα, με παντελή έλλειψη αμφίπλευρης κατανόησης, με απαξίωση των συναισθημάτων του “μισητού” γονέα χωρίς τύψεις, με απόρριψη της ευρύτερης οικογένειας του “μισητού” γονέα, με εναλλαγές συμπεριφοράς ανάλογα με το γονέα που είναι παρών και με τυφλή υποστήριξη του “αγαπητού” γονέα κατά τις οικογενειακές συνεδρίες.
Στην ανάπτυξη του συνδρόμου συμβάλλουν παράγοντες όπως: η συνειδητή “πλύση εγκεφάλου” του παιδιού από τον έναν γονέα εναντίον του άλλου, ένας ανεπαίσθητος, δυσδιάκριτος και συχνά ασυνείδητος μηχανισμός που χρησιμοποιεί ο γονέας για να επηρεάσει τα συναισθήματα του παιδιού, η συμβολή του ίδιου του παιδιού, δηλαδή δικά του ασυνείδητα ή συνειδητά κίνητρα, και άλλοι παράγοντες, όπως ο χρόνος παραμονής με το γονέα που διεκδικεί την επιμέλεια, η ποιότητα σχέσης ή βιώματα με τον άλλο γονέα πριν το χωρισμό.
Απόσπασμα από το βιβλίο
“Ψυχιατροδικαστική Παιδιών και Εφήβων”
(εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, 2010)
Ιωάννας Γιαννοπούλου, Αθανάσιου Δουζένη, Λευτέρη Λύκουρα
Καθηγητών Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ
